BUSINESS FOCUS

Rekordowy magazyn energii w Chinach. Co największe światowe projekty BESS mówią o kierunku rozwoju magazynowania energii?

Magazynowanie energii przestało być dodatkiem do farm wiatrowych i fotowoltaicznych. Stało się osobnym, dynamicznie rozwijającym się sektorem energetyki, w którym padają kolejne rekordy skali. Najnowszy przykład pochodzi z Chin, gdzie do sieci podłączono jeden z największych bateryjnych magazynów energii na świecie. Warto przyjrzeć się temu projektowi bliżej, bo pokazuje on, w jakim kierunku zmierza cała branża magazynowania energii – nie tylko w Chinach, ale i globalnie.

Rekordowa instalacja w Mongolii Wewnętrznej

W regionie Mongolii Wewnętrznej uruchomiono magazyn energii o mocy 1 GW i pojemności 4 GWh. Instalacja zajmuje około 28 hektarów i wykorzystuje ogniwa litowo-żelazowo-fosforanowe (LFP), czyli technologię powszechnie stosowaną dziś w wielkoskalowych projektach bateryjnych ze względu na bezpieczeństwo i trwałość. Dla porównania: pojemność takiego magazynu przewyższa możliwości niejednej krajowej elektrowni szczytowo-pompowej.

Kilka dni po uruchomieniu tego obiektu w tym samym regionie podłączono do sieci kolejny magazyn o identycznych parametrach – 1 GW mocy i 4 GWh pojemności. Lokalne władze określają go jako jeden z największych pojedynczych, niezależnych magazynów energii w kraju. To pokazuje, że tego typu inwestycje przestają być pojedynczymi projektami demonstracyjnymi, a stają się elementem szerszej strategii rozbudowy sieci energetycznej.

Grid-forming, czyli magazyn, który robi więcej niż tylko magazynuje

Kluczowym elementem najnowszych chińskich instalacji nie jest jednak sama pojemność, lecz zastosowana technologia grid-forming. W klasycznym podejściu magazyn energii pełni funkcję biernego bufora – ładuje się, gdy energii z OZE jest w nadmiarze, i oddaje ją, gdy zapotrzebowanie rośnie. Systemy grid-forming idą o krok dalej.

Taka instalacja potrafi aktywnie stabilizować parametry sieci elektroenergetycznej:

  • reguluje napięcie i częstotliwość w czasie rzeczywistym,
  • szybciej reaguje na nagłe zakłócenia generacji, na przykład spadek wiatru,
  • w niektórych przypadkach umożliwia tak zwany black start, czyli odbudowę pracy sieci po całkowitej awarii bez udziału tradycyjnej elektrowni.

To istotna zmiana funkcji magazynów energii. Przy rosnącym udziale niestabilnych źródeł odnawialnych sieć potrzebuje elementów, które nie tylko przechowują energię, ale też aktywnie ją stabilizują. Grid-forming może okazać się dla przyszłości magazynowania energii ważniejszy niż kolejne rekordy pojemności liczonej w gigawatogodzinach.

Różnorodność technologii – Nie tylko baterie litowo-jonowe

Analizując największe projekty magazynowania energii na świecie, trudno nie zauważyć, że litowo-jonowe baterie LFP to tylko jedna z kilku ścieżek rozwoju tej branży. Równolegle rozwijane są inne technologie, które odpowiadają na różne potrzeby systemu energetycznego:

  • Baterie przepływowe (VRFB) – wykorzystują elektrolity na bazie wanadu i praktycznie nie ulegają degradacji. Sprawdzają się tam, gdzie liczy się długa żywotność i wielogodzinne magazynowanie, a nie maksymalna gęstość energii.
  • Magazyny na sprężone powietrze (CAES) – energia jest przechowywana w postaci sprężonego powietrza, często w wyeksploatowanych wyrobiskach górniczych. To rozwiązanie o dużej skali i niższych kosztach materiałowych niż baterie chemiczne.
  • Magazyny na skroplone powietrze (LAES) – powietrze jest schładzane do bardzo niskich temperatur i przechowywane w postaci cieczy, a energia odzyskiwana jest przy jego ponownym odparowaniu.
  • Magazyny grawitacyjne – wykorzystują podnoszenie i opuszczanie ciężkich bloków, co pozwala magazynować energię bez użycia materiałów chemicznych podlegających degradacji.

Ta różnorodność technologiczna nie jest przypadkowa. Każde z rozwiązań ma inny profil kosztowy, inny czas reakcji i inną trwałość, dlatego niektórzy operatorzy sieci testują równolegle kilka ścieżek, zamiast stawiać wyłącznie na jedną technologię.

Skala inwestycji – Chiny stawiają na magazynowanie energii

Tempo rozbudowy magazynów energii w Chinach jest imponujące. Na koniec 2025 roku kraj dysponował już około 153 GW nowych mocy magazynowania energii, a plany zakładają osiągnięcie poziomu 300 GW do 2030 roku. To podwojenie mocy w ciągu zaledwie kilku lat.

Za tym tempem stoi konkretna potrzeba. Chiny każdego roku przyłączają do sieci dziesiątki gigawatów nowych mocy wiatrowych i słonecznych, co bez odpowiedniego zaplecza magazynowego prowadziłoby do przeciążeń i ograniczeń w odbiorze energii z OZE. Magazyny energii stają się więc nie luksusowym dodatkiem, lecz koniecznym warunkiem dalszego rozwoju energetyki odnawialnej na taką skalę.

Co to oznacza dla Polski i Europy?

Polska i inne kraje europejskie obserwują ten kierunek rozwoju z dużym zainteresowaniem. Krajowy system energetyczny mierzy się z podobnymi wyzwaniami, choć na mniejszą skalę – rosnąca liczba instalacji fotowoltaicznych i farm wiatrowych wymaga elastycznych narzędzi bilansowania sieci. Magazyny energii, zwłaszcza te wyposażone w funkcje stabilizujące sieć, mogą w najbliższych latach odegrać podobną rolę także w Polsce, wspierając operatorów w zarządzaniu zmiennością generacji odnawialnej.

Warto też zwrócić uwagę na aspekt kosztowy. Chińskie projekty pokazują, że skala inwestycji przekłada się na obniżenie kosztów jednostkowych magazynowania energii. To zjawisko, podobnie jak w przypadku wcześniejszego spadku cen paneli fotowoltaicznych, może w dłuższej perspektywie ułatwić rozwój magazynów energii również na rynkach europejskich.

Podsumowanie

Rekordowy magazyn energii w Mongolii Wewnętrznej to coś więcej niż kolejna liczba gigawatogodzin w globalnym rankingu. To sygnał, że branża magazynowania energii wchodzi w nową fazę – od prostego przechowywania nadwyżek energii do aktywnego zarządzania stabilnością całych systemów elektroenergetycznych. Rozwój technologii grid-forming, równoległe testowanie różnych rozwiązań magazynowania oraz gwałtowny wzrost skali inwestycji wskazują kierunek, w którym prawdopodobnie podąży cała globalna energetyka – również ta europejska.

PODOBNE ARTYKUŁY

SMART MIXER

ENERGY MIXER

AEROMIXER 2018

BOSETTI & STOKŁOSA OPOWIADA O POLSCE

NAJCHĘTNIEJ CZYTANE ARTYKUŁY

Obserwuj profil
Bosetti & Stokłosa Consulting
na Linkedin