Sztuczna inteligencja przestaje być domeną wielkich korporacji. Technologia staje się coraz bardziej dostępna. Mimo to polskie małe i średnie przedsiębiorstwa rzadko sięgają po te rozwiązania. Dlaczego tak się dzieje?
Polska w ogonie Europy
Statystyki nie pozostawiają złudzeń. Zaledwie kilka procent polskich firm wykorzystuje narzędzia oparte na sztucznej inteligencji. To znacznie mniej niż w krajach Europy Zachodniej czy Stanach Zjednoczonych. Kraje skandynawskie wyprzedzają nas wielokrotnie. Tymczasem technologia AI może realnie zwiększyć konkurencyjność biznesu.
Problem dotyczy szczególnie najmniejszych podmiotów gospodarczych. Duże przedsiębiorstwa częściej eksperymentują z nowymi technologiami. Dysponują większymi budżetami i zespołami specjalistów. Małe firmy zostają w tyle.
Główne bariery wdrożenia AI
Koszty i brak środków finansowych
Przedsiębiorcy najczęściej wskazują na zbyt wysokie koszty jako główną przeszkodę. Inwestycja w sztuczną inteligencję wymaga nakładów na licencje, sprzęt i wdrożenie. Dla małej firmy to często wydatek niemożliwy do udźwignięcia. Brak funduszy hamuje nawet początkowe próby eksperymentowania z technologią.
Niedostateczna wiedza i świadomość
Wielu właścicieli firm po prostu nie wie, jak mogliby wykorzystać AI w swoim biznesie. Nie mają świadomości potencjalnych korzyści. Nie rozumieją, które procesy da się zautomatyzować. Ta niewiedza prowadzi do odkładania decyzji na później.
Ponad połowa mikroprzedsiębiorców w ogóle nie rozważa możliwości stosowania sztucznej inteligencji. Uznają ją za coś abstrakcyjnego i odległego od ich rzeczywistości biznesowej.
Braki kadrowe i potrzeba szkoleń
Wdrożenie nowych technologii wymaga odpowiednich kompetencji. Pracownicy muszą przejść szkolenia. Firma potrzebuje specjalistów znających się na AI. Pozyskanie ich z rynku wiąże się z dodatkowymi kosztami. Przeszkolenie obecnego zespołu też pochłania zasoby.
Mniejsze przedsiębiorstwa często nie mają czasu na rozwijanie cyfrowych kompetencji. Właściciele koncentrują się na bieżącej działalności operacyjnej.
Obawa przed zmianami i niepewnością
Przedsiębiorcy obawiają się wprowadzania rozwiązań, których efektów nie mogą przewidzieć. Niepewność związana z wdrożeniem nowej technologii odstraszaje. Firmy wolą czekać, aż inni przetestują AI. Dopiero sprawdzone rozwiązania budzą większe zaufanie.
Znaczna część przedsiębiorców deklaruje, że wdroży sztuczną inteligencję dopiero wtedy, gdy stanie się to konieczne. Taka postawa opóźnia cyfrową transformację polskiej gospodarki.
Potencjał niewykorzystanych możliwości
Automatyzacja codziennych zadań
Sztuczna inteligencja potrafi odciążyć pracowników od rutynowych obowiązków. Chatboty obsługują zapytania klientów. Systemy automatycznie sortują dokumenty i wiadomości. Algorytmy analizują dane sprzedażowe i wskazują trendy.
Dla jednoosobowej działalności gospodarczej taka pomoc może okazać się przełomowa. Agent AI odbierający telefony czy zbierający zamówienia pozwala właścicielowi skupić się na rozwoju biznesu.
Wzrost produktywności i przewaga konkurencyjna
Firmy, które już wdrożyły AI, obserwują wymierne korzyści. Wzrost produktywności to najczęściej wymieniany efekt. Procesy przebiegają szybciej i sprawniej. Przedsiębiorstwo może obsłużyć więcej klientów przy tych samych zasobach.
Większość firm, które zainwestowały w sztuczną inteligencję, ocenia tę decyzję pozytywnie. Zadowolenie rośnie z roku na rok. Przedsiębiorstwa planują kolejne wdrożenia i rozwijają swoje kompetencje cyfrowe.
Co można zrobić?
Programy wsparcia dla MŚP
Państwo może ułatwić firmom wejście w świat sztucznej inteligencji. Dofinansowania na zakup rozwiązań AI obniżają barierę kosztową. Dotacje na szkolenia pracowników podnoszą kompetencje zespołów.
Pilotażowe programy pomagają przedsiębiorcom zrozumieć możliwości technologii. Zmniejszają niepewność związaną z eksperymentowaniem. Firmy chętniej inwestują, gdy mają dostęp do wsparcia merytorycznego i finansowego.
Edukacja i podnoszenie świadomości
Kluczowe jest pokazywanie konkretnych przykładów zastosowania AI w małych firmach. Przedsiębiorcy muszą zobaczyć, że technologia nie jest zarezerwowana dla gigantów. Praktyczne case studies budują zaufanie i inspirują do działania.
Warsztaty, webinary i szkolenia mogą przybliżyć podstawy wykorzystania sztucznej inteligencji. Im więcej wiedzy, tym mniej obaw przed zmianami.
Przejrzyste regulacje prawne
Przedsiębiorcy potrzebują jasnych zasad dotyczących wykorzystywania AI. Obawa przed nadmiernymi obowiązkami administracyjnymi hamuje inwestycje. Przejrzysty system prawny daje pewność i zachęca do działania.
Czy warto czekać?
Zwlekanie z wdrożeniem sztucznej inteligencji może kosztować firmę utratę przewagi konkurencyjnej. Technologia rozwija się błyskawicznie. Przedsiębiorstwa, które zyskują doświadczenie już dziś, będą lepiej przygotowane na przyszłość.
Obawy o miejsca pracy są zrozumiałe. Jednak AI raczej zmienia charakter zadań niż całkowicie zastępuje ludzi. Pracownicy mogą skupić się na bardziej kreatywnych i strategicznych działaniach.
Polskie małe i średnie firmy stoją przed wyborem. Mogą dalej obserwować z boku albo zacząć eksperymentować z dostępnymi narzędziami. Pierwsze kroki nie muszą być kosztowne. Wiele rozwiązań AI oferuje darmowe wersje próbne lub elastyczne modele rozliczeń.
Czas najwyższy przełamać bariery i przekonać się, jak sztuczna inteligencja może wspierać rozwój biznesu. Polskie MŚP mają potencjał. Potrzebują tylko odwagi, by go wykorzystać.
—
Czytaj też: Ponad 2 mld zł z KPO dla zielonego wodoru w Polsce – kto skorzysta?
